Akcyza od alkoholu tytoniu i elektronicznych papierosów oraz najczęstsze przestępstwa akcyzowe w obrocie

Obrót towarami objętymi podatkiem akcyzowym to jeden z najbardziej kontrolowanych sektorów gospodarki. Skarb Państwa czerpie z niego ogromne dochody, dlatego wszelkie próby ominięcia danin publicznych spotykają się z bezwzględną reakcją organów ścigania. Naruszenie przepisów w tym obszarze rzadko kończy się wyłącznie na wezwaniu do zapłaty zaległego podatku. Zazwyczaj organy celne i skarbowe natychmiast kwalifikują takie działania jako przestępstwa akcyzowe, co uruchamia machinę postępowania karnego. Jakie czyny są najczęściej ścigane i z jakimi konsekwencjami musi liczyć się osoba uwikłana w nielegalny obrót alkoholem, tytoniem czy płynami do elektronicznych papierosów?

Czym są przestępstwa akcyzowe?

Przestępstwa akcyzowe to czyny zabronione uregulowane przede wszystkim w Kodeksie karnym skarbowym. Polegają one na naruszeniu przepisów dotyczących produkcji, importu, transportu, przechowywania lub handlu wyrobami podlegającymi podatkowi akcyzowemu bez uiszczenia należnej daniny lub bez odpowiedniego ich oznaczenia, czyli przy braku odpowiednich banderol. Przepisy te mają chronić interesy finansowe państwa, ale w praktyce uderzają zarówno w zorganizowane grupy przestępcze, jak i w nieświadomych przedsiębiorców, którzy popełnili błędy w dokumentacji celnej oraz skarbowej.

Nielegalny alkohol tytoń i nowość w postaci elektronicznych papierosów

Jeszcze do niedawna organy ścigania skupiały się głównie na tradycyjnych wyrobach. Dziś rynek wygląda inaczej, a sprawy karne skarbowe najczęściej dotyczą trzech kategorii produktów. Najczęstsze przestępstwa akcyzowe w grupie tytoniowej to nie tylko klasyczny przemyt gotowych papierosów przez wschodnią granicę, ale też nielegalne krajalnie suszu tytoniowego. Organy ścigają zarówno organizatorów takich miejsc, jak i kierowców transportujących nielegalny towar na podstawie artykułu 65 paragraf 1 Kodeksu karnego skarbowego.

Kategoria alkoholu obejmuje produkcję bimbru oraz odkażanie alkoholu technicznego, aby wprowadzić go na rynek spożywczy. Podrabianie znaków akcyzy na butelkach to dodatkowy zarzut często łączony z fałszowaniem dokumentów według artykułu 270 Kodeksu karnego.

Elektroniczne papierosy i płyny do nich to stosunkowo nowy, ale niezwykle dynamiczny obszar działań Krajowej Administracji Skarbowej. Płyny do elektronicznych papierosów, zarówno te z nikotyną, jak i bez niej, są obecnie objęte obowiązkiem banderolowania. Obrót nieoznakowanymi płynami, sprowadzanie ich z zagranicy pod postacią aromatów czy ich rozlewanie w nielegalnych manufakturach jest dziś traktowane równie surowo co handel nielegalnym alkoholem.

Paserstwo akcyzowe czyli nie musisz produkować aby odpowiadać karnie

Jednym z najczęstszych zarzutów stawianych w takich sprawach jest paserstwo akcyzowe. Zgodnie z artykułem 65 Kodeksu karnego skarbowego odpowiedzialności podlega każdy, kto nabywa, przechowuje, przewozi, przesyła lub przenosi wyroby akcyzowe stanowiące przedmiot czynu zabronionego. Oznacza to, że przestępstwa akcyzowe mogą dotyczyć właściciela magazynu, który wynajął powierzchnię bez sprawdzania najemcy, kuriera przewożącego paczki z nielegalnym tytoniem, a nawet osoby, która kupiła większą ilość nielegalnego towaru rzekomo na własny użytek.

Co grozi za przestępstwa akcyzowe?

Sankcje za przestępstwa akcyzowe są bardzo zróżnicowane i zależą bezpośrednio od kwoty uszczuplonego podatku, czyli strat Skarbu Państwa. Podstawową karą jest grzywna liczona w stawkach dziennych. W sprawach o dużej skali kary te sięgają milionów złotych i nierzadko oznaczają bankructwo oskarżonego. W przypadku dużej skali procederu lub recydywy sąd może orzec karę pozbawienia wolności do lat trzech lub wyższą, jeśli sprawcy postawi się dodatkowy zarzut udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.

Przepadek towaru i narzędzi to często najbardziej dotkliwa sankcja. Sąd orzeka przepadek całego nielegalnego towaru. Co więcej, jeśli do przewozu nielegalnych płynów czy tytoniu użyto samochodu ciężarowego, sąd może orzec przepadek tego pojazdu, nawet jeśli sprawca nie był jego właścicielem. Pod warunkiem, że właściciel przewidywał, że pojazd może posłużyć do popełnienia przestępstwa.

Jeżeli kwota uszczuplonego podatku akcyzowego jest stosunkowo niska i nie przekracza pięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w czasie popełnienia czynu, czyn traktowany jest łagodniej jako wykroczenie skarbowe, co pozwala uniknąć najsurowszych sankcji (w tym kary więzienia).

Kiedy potrzebny jest obrońca w sprawie o przestępstwa akcyzowe?

Zarzuty z Kodeksu karnego skarbowego charakteryzują się wysokim stopniem skomplikowania i często łączą się z powołaniem biegłych do spraw wyceny podatkowej. Gdy organy celne i skarbowe lub policja zabezpieczają towar, kluczowe są pierwsze godziny śledztwa, ponieważ to wtedy dochodzi do przeszukań i pierwszych przesłuchań. Profesjonalna obrona pozwala na weryfikację prawidłowości wyliczeń urzędu, które często są zawyżone, oraz na walkę o niższą kwalifikację prawną czynu, na przykład zmianę przestępstwa na wykroczenie skarbowe.